Voor wie dient u dit project in?

Ik ben zelf betrokken bij dit project

Indien u het project voor een derde voordraagt, wat is de naam van deze collega en voor welke organisatie werkt deze?

Michiel Cornelis, waterschap Brabantse Delta.

Voor welke organisatie werkt u?

Waterschap Brabantse Delta

Is de innovatie slim bedacht en nog onder de radar (relatief kleine innovatie, maar mooie impact)?

Ja, dit is een slimme innovatie die nog onder de radar is.

Heeft de innovatie (onafhankelijk van de categorie waarvoor je de inzending indient) een aspect van digitale transformatie? Wordt er bijvoorbeeld slim gebruik gemaakt van data?

Nee.

In hoeverre lost deze innovatie een probleem op? Wat is de impact van deze innovatie?

Een invasieve exoot is een dier of plant die van oorsprong niet in Nederland voorkomt. Maar het kan hier wel goed overleven en schadelijk zijn voor de natuur. Een voorbeeld hiervan zijn rivierkreeften en krabben. Deze dieren kunnen zich snel voortplanten. Dit komt onder meer door de afwezigheid van natuurlijke vijanden (met uitzondering van de otter, reigers en vissen als de paling en snoek).

De rivierkreeften en krabben veroorzaken steeds meer schade aan het watersysteem. De kreeften en krabben eten de waterplanten op en woelen bodem en oevers om. Hierdoor wordt het water troebel. Er komt vervolgens geen licht meer op de waterbodem. Waardoor waterplanten de kans niet krijgen om te (her)groeien.

Hoe innovatief, creatief en vernieuwend is de innovatie?

Er bestaat al een krabbensleuf. Dit is een metalen kist die er uitziet als een soort ‘brievenbus’. Deze kist wordt over de hele breedte van de rivier of beek op de bodem geplaatst. De gleuf van de ‘brievenbus’ is naar boven gericht. De krabben zwemmen niet zoals vissen, maar kruipen over de bodem. Zodra ze op zoek gaan naar geschikt leefgebied, kunnen ze niet voorbij de brede ‘brievenbus’. Hierdoor vallen ze via de gleuf in de opvangbak.

In 2021 en 2022 heeft het waterschap onderzoek uitgevoerd in samenwerking met de Vlaamse Milieu Maatschappij (VMM), Universiteit Antwerpen (UA) en Wageningen Environmental Research (WenR). Samen onderzochten we de toepasbaarheid van deze bestaande krabbensleuf op rivierkreeften en -krabben.

Het onderzoek toonde aan dat de kreeften-krabbensleuf (kortweg kreeftensleuf) voor 85- 95% effectief is op kreeften.

Draagt deze innovatie bij aan meer kostenefficiëntie: hoe is de verhouding in kosten in geld en tijd en de (verwachte) impact van de innovatie?

De krabbensleuf heeft reeds bewezen dat het een kostenefficiënte methode is om Chinese wolhandkrabben te vangen, zoals blijkt uit gegevens van voorjaar 2019 waaruit blijkt dat meer dan 700.000 van deze krabben binnen 3 maanden werden gevangen. We verwachten dat de kreeftensleuf ook kostenefficiënt zal zijn. Niettemin blijft dit een kwestie die proefondervindelijk bevestigd zal moeten worden in het komende jaar. Deze historische gegevens van de krabbensleuf ondersteunen echter het potentiële kostenefficiënte karakter van de kreeftensleuf als een effectieve oplossing voor het gestelde doel.

Op welke manier draagt de innovatie bij aan de doelstellingen van de waterschappen om circulair, energieneutraal (en CO2-neutraal) te worden?

Deze innovatie is een duurzame oplossing omdat het zich richt op een breder begrip van duurzaamheid; het behoud van ecosystemen en biodiversiteit. De kreeftensleuf draagt bij aan duurzaamheid door inheemse planten en dieren de ruimte te geven, wat de balans in ecosystemen ondersteunt. Bovendien beperkt het de verdere verspreiding van de rivierkreeft, wat gunstige leefgebieden beschermt, met name voor beschermde soorten. Deze innovatie draagt zo bij aan het behoud van biodiversiteit en de lange termijn gezondheid van ecosystemen.

Is de inzending een voorbeeld van excellente samenwerking en participatie?

Het onderzoek naar de kreeften-krabbensleuf doet waterschap Brabantse Delta in samenwerking met:

Hoogheemraadschap Delfland
Hoogheemraadschap Schieland en Krimpenerwaard
Universiteit Antwerpen
Vlaamse Milieu Maatschappij
Wageningen Environmental Research
Waterschap De Dommel