ImpactLab – tweedaagse: samen leren, maken en versnellen.

De deelnemers, afkomstig uit 16 verschillende waterschappen, werkten met een open en nieuwsgierige houding verder aan hun eigen innovatievraagstukken, allemaal rechtstreeks uit de praktijk en met een waterschapoverstijgend karakter. Steeds vanuit dezelfde kern: werken aan echte opgaven die ertoe doen. Dat zorgde voor focus én voor urgentie.  

Van probleem naar prototype  

Waar innovatie vaak begint met een idee of oplossing, draaide deze tweedaagse het proces om: eerst het probleem scherp krijgen. Deelnemers doken in de kern van hun vraagstuk: wat is het echte probleem, wie ervaart het, en welke aannames liggen eronder? Dit bleek niet alleen verhelderend, maar ook verbindend, door samen de probleemruimte te verkennen ontstond een sterke basis voor co-creatie. 

De dagen kenden een duidelijke structuur:  

• Dag 1: Probleemdefinitie → Aannames testen → ‘Hoe Kunnen We’-vraag formuleren → Eindpitch  

• Dag 2: Ideegeneratie → Ideeselectie → Prototyping → Presentatie aan de Innovatieraad 

Toolkit en de "Hoe kunnen we-vraag"

Binnen ImpactLab werken de deelnemers aan de hand van onze ImpactLab Toolkit: een praktische aanpak om innovatie stap voor stap vorm te geven, van probleemverkenning tot oplossingen met impact. Een belangrijk onderdeel daarvan is het formuleren van een goede “Hoe kunnen we-vraag.” We zien keer op keer dat échte innovatie niet begint bij het idee, maar bij de vraag: het kantelpunt waarop losse inzichten samenkomen in een gerichte ambitie. Een sterke “Hoe kunnen we-vraag” is concreet, actiegericht en ambitieus, en vormt de brug tussen probleemverkenning, ideevorming en prototyping. Het is daarmee geen detail, maar het startpunt van innovatie met echte impact.  

De thema’s liepen uiteen, maar hadden één ding met elkaar gemeen: ze staan midden in de actualiteit van waterbeheer en digitalisering. Zo verkenden teams onder meer:  

• Vismigratie: hoe kunnen we vismigratie garanderen door slim ontwerp en ijzersterk beheer?  

• Assetmanagement & data: hoe kunnen we afwijkingen van assets en hun verklaringen voor iedereen direct bruikbaar maken?  

• RWZI’s & investeringen: hoe kunnen we samen nieuwe manieren vinden om risicogestuurd en goed onderbouwd te investeren in onze RWZI’s?  

• Peilbeheer & landbouw: hoe kunnen we samen met boeren het peilbeheer op de hoge zandgronden verbeteren?  

• Herbruikbaar effluent: hoe kunnen we op tijd een toekomstbestendig en eerlijk verdeelsysteem voor herbruikbaar effluent realiseren?  

• Waterkwaliteit & handhaving: hoe kunnen we de grootste lozers van nutriënten en bestrijdingsmiddelen in de polder van Bleiswijk razendsnel opsporen?  

• Leren & werken: hoe kunnen we leren en werken vernieuwen zodat iedereen kan meebewegen met de snelgroeiende technische mogelijkheden? 

Rol van de Innovatieraad  

De Innovatieraad bestaat uit vertegenwoordigers van de Unie van Waterschappen, het Waterschapshuis, innovatie-experts en het DIT-Beraad. Hun feedback helpt teams bij het aanscherpen van de prototypes, het verbinden met het werkveld en het vergroten van draagvlak en toepasbaarheid.  

De reflecties van een van de innovatieraadsleden, Onno Kramer (senior adviseur innovatie, Waternet), schetsten mooi wat de waarde hiervan is:  

• dat de kwaliteit van de vraagstukken hoog is;  

• dat feedback van buiten de groep helpt om ideeën scherper en realistischer te maken;  

• en dat het gesprek tussen praktijk, strategie en vernieuwing precies is wat de sector nodig heeft om echte impact te maken.  

Zijn reflectie op de dag tijdens zijn treinrit terug naar huis vat dit goed: “innovatie ontstaat wanneer mensen vanuit verschillende organisaties samen rond echte vragen werken en de ruimte krijgen om te verkennen.” – Onno Kramer 

Methodiek en mindset  

De masterclass combineert de bekende innovatie-tools als design thinking, lean startup en agile principes met de nieuwe mogelijkheden die AI biedt. Werkvormen waren gericht op activatie, interactie en directe toepassing. De groep werkte onder tijdsdruk met strakke timers, dit voelde soms misschien wat ongemakkelijk, maar uiteindelijk juist helpend om tot concrete resultaten te komen. Deelnemers leerden zo onder andere:  

• ideeën snel tastbaar maken,  

• gebruikers- en expertfeedback vroeg ophalen,  

• en steeds opnieuw aanscherpen op basis van nieuwe inzichten. 

Vooruitblik: ImpactDag  

Op de laatste dag van de masterclass, de ImpactDag, presenteren de acht deelnemende groepen de 2.0-versies van hun prototypes aan elkaar én (opnieuw) aan de Innovatieraad. Deze dag is niet alleen bedoeld voor feedback en kwaliteitsverbetering; er is ook expliciet ruimte ingebouwd voor de deelnemers om gezamenlijk te bepalen hoe zij verder willen samenwerken als community. Daarmee staat niet alleen doorontwikkeling van prototypes centraal, maar ook het creëren van een basis voor structurele samenwerking en kennisuitwisseling binnen het netwerk van waterschapsprofessionals. 

Samen maken we impact 💙